strona główna

HISTORIA OBRAZU JEZUSA MIŁOSIERNEGO

Dom, w którym był malowany pierwszy obraz Jezusa Miłosiernego.
W oddali kościół zamieniony przez władze sowieckie na więzienie czynne do 2008 r.

Ksiądz Sopoćko zlecił malowanie obrazu Jezusa Miłosiernego na początku 1934 r. wileńskiemu artyście malarzowi prof. E. Kazimirowskiemu. Mieszkanie i pracownia Kazimirowskiego
mieściły się w tym samym budynku, w którym mieszkał ks. Sopoćko. Siostra Faustyna,
która przez cały czas malowania obrazu przebywała w Wilnie (zobacz dom Zgromadzenia),
przychodziła do pracowni malarskiej, aby przekazywać szczegóły dotyczące wyglądu obrazu.
Ksiądz Sopoćko osobiście starał się o to, aby obraz był malowany dokładnie według jej wskazówek. Płótno, na którym zlecił malowanie obrazu, dopasował do wymiarów starej ramy podarowanej mu wcześniej przez jedną z parafianek. Malowanie trwało około pół roku i kiedy namalowany obraz był już gotowy do zawieszenia, ks. Sopoćko chcąc się upewnić jak ma być umieszczony napis na obrazie poprosił siostrę Faustynę, aby zapytała o to Pana Jezusa:
(zobacz Wspomnienia ks. Sopocki)

,,W pewnej chwili zapytał mnie spowiednik, jak ma być umieszczony ten napis, ponieważ to wszystko nie mieści się na tym obrazie. Odpowiedziałam, że się pomodlę i odpowiem na przyszły tydzień. Kiedy odeszłam od konfesjonału - przechodząc koło Najświętszego Sakramentu - otrzymałam wewnętrzne zrozumienie, jaki ma być ten napis. Jezus mi przypomniał, jako mi mówił pierwszy raz, to jest, że te trzy słowa muszą być uwidocznione. Słowa te są takie: Jezu, ufam Tobie” (Dz. 327).

„Namaluj obraz według rysunku, który widzisz,
z podpisem: Jezu, ufam Tobie” (Dz. 47).

„Podaję ludziom naczynie,
z którym mają przychodzić po łaski do źródła miłosierdzia.
Tym naczyniem jest ten obraz z podpisem: Jezu, ufam Tobie” (Dz. 327).

Podyktowany napis, który stanowi istotny element obrazu, ks. Sopoćko wykonał na dodatkowej płycie i umieścił na ramie pod obrazem. Następnie na wyraźne żądanie Pana Jezusa, przekazane przez siostrę Faustynę, ks. Sopoćko rozpoczął starania o zawieszenie obrazu w kościele
pw. Św. Michała w Wilnie, gdzie był rektorem.

W wyniku tego, 4 kwietnia 1937 r. za zgodą metropolity wileńskiego abp Romualda Jałbrzykowskiego obraz Najmiłosierniejszego Zbawiciela, po pozytywnej opinii rzeczoznawców, został zawieszony obok głownego ołtarza w kościele pw. Św. Michała, gdzie wierni przez około jedenaście lat otaczali go należną mu wielką czcią.
Powołana w 1941 r., z polecenia metropolity, druga komisja rzeczoznawców orzekła,
że „Obraz jest wykonany artystycznie i stanowi cenny dorobek w religijnej sztuce współczesnej”.
(Protokół Komisji w sprawie oceny i konserwacji obrazu Najmiłosierniejszego Zbawiciela
w kościele pw. Św. Michała w Wilnie, z dnia 27 maja 1941 r. podpisany przez rzeczoznawców
prof. hist. sztuki dr M. Morelowskiego, prof. dogm. ks. dr L. Puchaty i konserwatora
ks. dr P. Sledziewskiego) (zobacz - Wspomnienia ks. Sopoćki).

Obraz w kościele pw. Świętego Michała (1937-1948).

W 1948 r., po zamknięciu przez władze komunistyczne kościoła pw. Św. Michała, obraz
(bez ramy z umieszczonym na niej napisem) został w tajemnicy, nielegalnie wykupiony
od litewskiego pracownika likwidującego wyposażenie świątyni. Dwie czcicielki miłosierdzia Bożego (Polka i Litwinka), świadome grożących im konsekwencji ze strony władz sowieckich, wyniosły z kościoła zwinięty w rulon obraz i na jakiś czas ukryły na strychu, aby przeczekać ewentualne zagrożenie.
Później przekazały obraz do kościoła pw. Św. Ducha, gdzie zdeponowane zostało również
całe ruchome mienie ze zlikwidowanego kościoła. Proboszcz kościoła pw. Św. Ducha
ks. Jan Ellert, nie był zainteresowany zatrzymaniem obrazu ani jego wyeksponowaniem
- ukrył go w archiwum na zapleczu kościoła. Dopiero w 1956 r. przyjaciel ks. Sopoćki
ks. Józef Grasewicz, który powrócił do Wilna po kilkuletnim uwięzieniu w sowieckim obozie pracy, postanowił odszukać obraz. Przed tym nawiązał kontakt z ks. Sopocką, który bardzo przeżywał to, że do tego czasu od nikogo nic nie mógł dowiedzieć się o losach obrazu Jezusa Miłosiernego.
Ksiądz Grasewicz otrzymał pozwolenie powrotu do pracy duszpasterskiej w Nowej Rudzie.
Przed wyjazdem z Wilna poprosił proboszcza kościoła pw. Św. Ducha o oddanie obrazu
do jego parafii. Proboszcz chętnie to uczynił. Ksiądz Grasewicz przewiózł obraz do Nowej Rudy
i zawiesił go w kościele zachowując w tajemnicy jego pochodzenie. 
W tym samym czasie ks. Sopoćko rozważał możliwość sprowadzenia obrazu do Polski, jednak zaprzestał czynić starania, kiedy okazało się, że nie jest to bezpieczne. Pomimo wielu zmian
w administracji kościoła w Nowej Rudzie, obraz pozostał w nim przez około trzydzieści lat.

Obraz w kościele w Nowej Rudzie, obecnie Białoruś (1956-1986).

W 1970 r., komunistyczne władze lokalne w Nowej Rudzie postanowiły zrobić z kościoła magazyn. Wyposażenie z likwidowanego kościoła zostało przewiezione do innej parafii. Wysoko zawieszony obraz, z pozornie błahego powodu (braku odpowiednio długiej drabiny), pozostał w opuszczonym kościele. Ksiądz Sopoćko zaniepokojony tym wydarzeniem, będąc w Polsce, nic nie mógł w tej sprawie uczynić.
Ksiądz Grasewicz również nie miał możliwości spełnienia prośby ks. Sopoćki - przeniesienia obrazu w inne bezpieczne miejsce. Musiał on opuścić parafię, a żaden ksiądz na Białorusi
nie odważył się przyjąć obrazu. Obraz Jezusa Miłosiernego na wiele lat pozostawiony
w opuszczonym drewnianym kościele, tylko dzięki opiece Bożej opatrzności, przetrwał niebezpieczny czas komunizmu.
Niepewność o los obrazu towarzyszyła ks. Sopoćce do końca życia. Wielokrotnie przesyłał on poufne prośby o to, aby obraz przewieść do Wilna. Prośba o zawieszenie obrazu w Ostrej Bramie w Wilnie, tam, gdzie po raz pierwszy był wystawiony do publicznej czci, została przekazana dopiero w 1982 r. (już po śmierci ks. Sopoćki). Ówczesny wikariusz ostrobramski ks. Tadeusz Kondrusiewicz uznał ten pomysł za nierealny i zaproponował zawieszenie obrazu w kościele
pw. Św. Ducha, gdzie proboszczem był ks. Aleksander Kaszkiewicz. Kapłan ów początkowo niechętnie, ale jednak zgodził się na zawieszenie obrazu. W ten sposób ks. Grasewicz
podjął decyzję o sprowadzeniu obrazu z powrotem do Wilna.

Aby nie sprowokować zainteresowania komunistów niezwykłym pochodzeniem obrazu,
w listopadową noc 1986 r., bez wiedzy mieszkańców Nowej Rudy, którzy zbierali się na modlitwę w opuszczonym kościele, na miejsce oryginalnego obrazu zawieszono przygotowaną wcześniej kopię. Przy pomocy wtajemniczonych sióstr zakonnych Matki Miłosierdzia (Ostrobramskiej),
obraz zdjęty z blejtramu zrolowano i tej samej nocy przewieziono do Grodna, a potem
do kościoła pw. Św. Ducha w Wilnie.

W kościele pw. Św. Ducha, na polecenie ks. Kaszkiewicza, dokonano restauracji obrazu
- uszkodzone miejsca zostały zamalowane nową warstwą farby. Zabieg ten w znacznym stopniu zmienił wygląd twarzy Pana Jezusa. Na obrazie domalowano czerwony napis JEZU, UFAM TOBIE. Ponadto, aby dopasować obraz do wnęki w ołtarzu została podwinięta jego dolna krawędź,
a u góry doklejona dodatkowa owalna część.

Zmiany te nie były zgodne z kompozycją artystyczną obrazu wykonaną przez prof. Kazimirowskiego przy współudziale siostry Faustyny i księdza Sopocki. Była to brutalna
ingerencja poważnie obniżająca oryginalną wartość dzieła.

Obraz w kościele pw. Świętego Ducha w Wilnie (1987-2005)
przed konserwacją i po konserwacji.

W czasie konserwacji w 2003 r. przywrócono pierwotny kształt obrazu.
Gruntownie odnowiony obraz pozostał w kościele pw. Św. Ducha do września 2005 r.
Kościół pw. Św. Ducha jest kościołem parafialnym dla Polaków mieszkających w Wilnie.
Msze Św. i nabożeństwa w tym kościele odprawiane są tylko w języku polskim.

Parafianie w kościele pw. Św. Ducha, którzy od wielu lat adorowali "Święty Wizerunek"
i mieli świadomość jego niezwykłej wartości religijnej, nie akceptowali decyzji Metropolity. Usiłowali więc wpłynąć na jej zmianę, protestując dzień i noc przez siedemnaście miesięcy. Powodem protestu było to, że proponowana świątynia jest bardzo mała, nie posiada zaplecza
i jest niekorzystnie usytuowana (w sąsiedztwie lokali rozrywkowych). A przez to, nie ma w niej warunków do indywidualnej, kontemplacyjnej modlitwy - adoracji Wizerunku Jezusa Miłosiernego, dla każdego, w dowolnym czasie. Wierni zwracali również uwagę na potrzeby przybywających pielgrzymów pragnących bez ograniczeń brać udział w nabożeństwach do Miłosierdzia Bożego.
Protestujący byli skłonni do udziału w ewentualnym uroczystym przeniesieniu obrazu Jezusa Miłosiernego do kościoła pw. Św. Michała, gdzie w 1937 r. był umieszczony na wyraźne żądanie Pana Jezusa przekazane przez św. siostrę Faustynę lub przeniesieniu go do innego dużego kościoła. W Wilnie nazywanym "miastem kościołów" jest wiele dużych, pięknych świątyń.

Jednak z kościoła pw. Św. Ducha, bez podjęcia próby dojścia do porozumienia z protestującymi, oraz należnej ceremonii liturgicznej, obraz Jezusa Miłosiernego został niespodziewanie zabrany.

We wrześniu 2005 r. pierwszy obraz Jezusa Miłosiernego został umieszczony w Sanktuarium Miłosierdzia Bożego. Obecnie w Sanktuarium tym, tak, jak w każdym innym kościele,
udzielane są śluby, chrzty, itp.

SANKTUARIUM MIŁOSIERDZIA BOŻEGO
Wilno, ul. Dominikonu 12

W 2004 r. na siedzibę Zgromadzenia Sióstr Jezusa Miłosiernego w Wilnie Metropolita wileński przeznaczył dom, w którym został namalowany pierwszy obraz Jezusa Miłosiernego. Dom ten, dzięki ofiarności darczyńców, dostosowano do potrzeb funkcjonowania Zgromadzenia zakonnego.

Dom, w którym był malowany pierwszy obraz Jezusa Miłosiernego.
Obecnie DOM ZGROMADZENIA SIÓSTR JEZUSA MIŁOSIERNEGO. Wilno, ul. Rasu 6

Zgromadzenie Sióstr Jezusa Miłosiernego założone przez bł. ks. Michała Sopoćkę jest wspólnotą wielonarodowościową, realizującą swój charyzmat szerzenia i wypraszania Miłosierdzia Bożego dla świata poprzez słowo, czyn i modlitwę w 36 domach Zakonnych. Zgromadzenie zawiązało się w 1941 r. w Wilnie, na życzenie Pana Jezusa przekazane św. siostrze Faustynie. W 2008 r. zostało zatwierdzone jako Instytut Zakonny na prawach Papieskich.
(zobacz Sanktuarium), (zobacz Zgromadzenie).

W czerwcu 1935 r. w Wilnie św. siostra Fautyna zapisała w Dzienniczku:

„Bóg żąda, aby było zgromadzenie takie,
aby głosiło miłosierdzie Boga światu i wypraszało je dla świata” (Dz. 436).

"Pragnę aby zgromadzenie takie było" (Dz. 437).

KONSERWACJA OBRAZU

Pierwszy obraz Jezusa Miłosiernego znajdujący się od 1987 r. w bocznym ołtarzu kościoła
pw. Św. Ducha w Wilnie nie wzbudzał szczególnego zainteresowania, zarówno pielgrzymów
jak i władz kościelnych. Brak odpowiednich warunków ekspozycji obrazu przyczyniał się
do dalszych niekorzystnych zmian w jego materii.
Dopiero od lipca 2001 r., dzięki życzliwości ks. Mirosława Grabowskiego proboszcza kościoła
pw. Św. Ducha, Zgromadzenie Sióstr Jezusa Miłosiernego mogło utworzyć, zaakceptowaną
przez kurie wileńską, nową placówkę w Wilnie i otoczyć opieką ten jedyny, bezcenny obraz.
Zgromadzenie to od kilkudziesięciu lat podejmuje starania o upowszechnienie pierwszego wizerunku Jezusa Miłosiernego, tego, który powstawał w atmosferze Bożego cudu - modlitwy
i cierpienia św. siostry Faustyny, jej obecności i współudziału.
Dzięki staraniom i ofiarności sióstr w kwietniu 2003 r. dokonana została gruntowna konserwacja obrazu, która odbyła się w kaplicy domu zakonnego sióstr w Wilnie. Z obrazu usunięto wszystkie przemalowania, naprawiono uszkodzenia, usunięto plamy, które powstały na skutek wilgoci
i próby usuwania ich środkami chemicznymi. W wyniku przeprowadzonej konserwacji, przywrócony został pierwotny wygląd wizerunku Jezusa Miłosiernego.

Niektórych uszkodzeń płótna, na którym jest namalowany obraz, nie można było usunąć
bez ich podklejenia. Są to ślady wielokrotnego zdejmowania obrazu z blejtramu (dziury
po gwoździach mocujących obraz) oraz podwiniecie około czterech centymetrów dolnej
krawędzi (w 1987 r. dopasowano obraz do wnęki ołtarza w kościele pw. Św. Ducha).
Ubytki te pozostały i choć przy prezentacji obrazu niewidoczne, są między innymi niepowtarzalną, charakterystyczną cechą tego obrazu.

Podwinięcie dolnej krawędzi obrazu.
(Widoczne dziury po gwoździach, które pozostały po trzykrotnej zmianie blejtramu)
W czasie konserwacji w 2003 r. obraz został na nowo umocowany do blejtramu spinaczami.

Z inicjatywy organizatorów i darczyńców przeprowadzonej w 2003 r. konserwacji obrazu
(Zobacz Kopia umowy) - Fundacji Apostołów Jezusa Miłosiernego z Łodzi - w marcu 2004 r.
w kościele pw. Św. Ducha w Wilnie odbyła się profesjonalna sesja fotograficzna obrazu.
Od tego czasu fotokopie pierwszego obrazu z wizerunkiem Jezusa Miłosiernego, z 20 cm slajdów wykonanych specjalistyczną kamerą, są rozpowszechniane i udostępnione do powszechnej ewangelizacji. (zobacz Obraz do druku poligraficznego)

„Przez obraz ten udzielać będę wiele łask,
a przez to niech ma przystęp wszelka dusza do niego” (Dz. 570)

DOKUMENTACJA FOTOGRAFICZNA

Fragment obrazu przed konserwacją	Usuwanie przemalowań
Po usunięciu przemalowań	Fragment obrazu po konserwacji

Obraz przed konserwacją (2003 r.)	Po usunięciu przemalowań

Obraz po konserwacji

Usuwanie przemalowań

Zdjęcia pochodzą z archiwum dokumentacji konserwatorskiej z 2003 r.

Pomimo gruntownej konserwacji, stan materii obrazu pozostał mocno osłabiony. Powinien
być eksponowany w odpowiednich warunkach, zgodnych z zaleceniami konserwatora.
Konserwacje obrazu wykonała Pani Edyta Hankowska - Czerwińska z Włocławka,
E-mail: edycja@autograf.pl konserwator dzieł sztuki, absolwentka Wydziału Sztuk Pięknych
Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

W dniu 3 sierpnia 2009 r. w Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Wilnie konserwator Edyta Hankowska-Czerwińska przeprowadziła okresową kontrolę stanu zachowania obrazu.
Stan obrazu określiła jako dobry, nie wymagający interwencji konserwatorskiej.
W tym samym dniu, w obecności przedstawicieli Kurii Wileńskiej i osób towarzyszących, Pani konserwator wykonała aparatem cyfrowym kilkanaście zdjęć poszczególnych fragmentów obrazu. Zdjęcia zostały wykonane w celu przeprowadzenia ekspertyzy porównawczej.
Porównanie dotyczy obrazu Jezusa Miłosiernego, z okresu kiedy był on zawieszony w kościele
pw. Św. Ducha, a obecnie znajdującego się w Sanktuarium Miłosierdzia Bożego.

Ponieważ niespodziewane zabranie obrazu z kościoła pw. Św. Ducha, bez komisyjnego protokołu zdawczo odbiorczego i wywiezienie go na dwie godziny poza teren Sanktuarium Miłosierdzia Bożego, sprowokowało atmosferę niepokoju o los obrazu, a w związku z tym lawinę niepotrzebnych publicznych komentarzy. Zarówno wśród osób świeckich jak i duchownych, wzbudziło nieufność i podejrzenie zamiany obrazu na kopię. Komentowanie zaistniałej sytuacji jest wciąż aktualne i wyjątkowo szkodliwe dla rozwijającego się kultu Miłosierdzia Bożego. Wizerunek Najmiłosierniejszego Zbawiciela Jezusa Miłosiernego jest jedną z form kultu Miłosierdzia Bożego, którą wierni darzą uczuciem najwyższego szacunku i czci.

Pilne i konieczne było przeprowadzenie udokumentowanej ekspertyzy porównawczej,
której fragmenty zostają upublicznione (strona od 1 do 5 i strona opisująca wynik ekspertyzy
oraz niektóre tablice poglądowe).
Całość pisemnej ekspertyzy zawarta jest na 32 stronach maszynopisu, oraz na 21 stronach fotograficznego materiału dowodowego. Plik do pobrania z fragmentami ekspertyzy.

Przeprowadzona ekspertyza jednoznacznie potwierdza, że obraz znajdujący się w Sanktuarium Miłosierdzia Bożego jest tym samym obrazem, który został zabrany z kościoła pw. Św. Ducha.

DALEJ >> Kontemplacja Jezusa

<< spis treści
www.faustyna.eu

do góry

Prawa autorskie zastrzeżone © Zgromadzenie Sióstr Jezusa Miłosiernego
Kopiowanie tekstów i obrazu Jezusa Miłosiernego dozwolone wyłącznie
z podaniem pełnej nazwy źródła pochodzenia lub aktywnym linkiem do strony www.faustyna.eu